අනුරධපුර සමධි පිලිමය.
ලොව හොඳම හිඳි පිළිමය ලෙස සලකෙන අනුරධපුරයේ මහමෙව්නා උයනේ පිහිටි සමධි බුදු පිළිම වහන්සේ ක්රි.ව. 4-5 සියවස් වලදී කරවූ එනම් අනුරධපුර යුගයට අයත් නිර්මාණයක් ලෙස සලකේ. කළුගල් මාධ්යයෙන් පූර්ණ උන්නතව නෙලා ඇති මෙම පිළිම වහන්සේ කෙරෙන් වීරාසන ක්රමය හා ධ්යාන මුද්රාව නිරූපිත වේ. බුදුරජුන්ගේ අසමාන පෞරුෂය, ආධ්යාත්මික අති මානුෂික ලක්ෂණ, මුදු මොළොක්, සෘජු ජීවී බව මෙම පිළිමයෙන් පිලිබිඹු වන බව මෙම පිළිමය පිලිබඳ අධ්යයනය කරන උගතුන්ගේ මතයයි.
ඇඟට ඇලුනු සිවුර, එක් රැල්ලකින් පමණක් දැක්වීම ශිල්පියා තුල වූ නිර්මාණශීලී කුසලතවය කියපායි. පිරුණු රවුම් ශාන්ත මුහුණින් මහා කරුණාව ප්රකශ වේ. සිරස් පත යන්තම් දැක්වෙන ආකාරයට නෙලා ඇත. කෙස්ගස් ගොළුබෙල්ලෙකුගේ හැඩය ගත් රැලි ගසුණු ආකරයක් ගන්වා නෙලා ඇත. ලම්භකර්ණ වූ සවන් පත්, අඩවන් දෙනෙත්, සෘජු නාසය, තොල් සඟල අතර යාන්තමින් පොපියන සිනහව ඇති ආකරයට නෙළා ඇති නිසා සම්පූර්ණ පිළිමයටම ශාන්ත බවක් එක්වෙයි. බෙල්ල මුල ඇති රැල්ල නිසා මේ පිළිමය ගුප්ත කලා සම්ප්රධායට අයත් නිර්මණශීලී ගුණයක් පෙන්නුම් කරයි.
අඩි 7 අඟල් 9ක් පමණ උස මේ පිළිමයේ ප්රහා මලාවක් හෝ රැස් මාලාවක් නැති අතර, මෙය සිංහල ස්වාධීන කලාශිල්පියෙකුගේ නිර්මණයක් යැයි මර්ටින් වික්රමසිංහ මහතා පවසා ඇත. ඉන්දියාවේ ශ්රේෂ්ඨ ජන නායකයෙකු වූ ශ්රී ජවහර්ලාල් නෙරු තුමා බ්රිතාන්යයන් යටතේ 1940 දී සිරභාරයට පත්ව සිටියදී මෙම පිළිමයේ ඡායාරූපයක් දැක පවසා ඇත්තේ එම ඡායාරූපය දකීමෙන් තමට අස්වැසුමක් හා ශක්තියක් ඒ තුලින් ලැබුණු බවයි.
අනුරධපුර සමධි පිලිමය මෙය ඉතාමත් පුරාන පිලිමයක් වන අතර බුදුන් වහන්සේගේ සමධි ඉරියව්ව පෙන්නුම් කරන ප්රථම නිර්මණයයි. මෙය තෙවන ශත වර්ශයේ පමණ ඉදි වුවක්.සාමාන්යයෙන් සමාධි බුදු පිළිමය ලෙස ශ්රී ලංකාවේදී හඳුන්වන්නේ අනුරාධපුර පුරාණ නගරයේ ඇති සමාධි මුද්රාවේ බුද්ධ ප්රතිමාවකි. එය ප්රතිමා කලාවෙහි විශිෂ්ට නිර්මාණයන්ගෙන් එකක් යයි කියනු ලැබේ. එය අඩි 7 අඟල් 3 ක් උසය. හුණු ගලෙන් නෙළා ඇත.
No comments:
Post a Comment