Wednesday, April 29, 2026

 

සබරගමුවේ උසම කඳු මුදුන ගොන්ගල කන්ද


 අද අප කතා කරනු ලබන ගොන්ගල කදු මුදුන දකුණු ලක පුංචි නුවරඑළිය ලෙසින් විරුදාවලිය ලද්දකි. ශ්‍රී ලංකාවේ උසින් පහලොස්වන පහළොස්වන කඳු මුදුන ලෙසින් මෙය නම් කර ඇති අතර එහි උස අඩි හාරදාස් හාරසිය පනස් පහක් පමණ (අඩි 4455) ලෙස සඳහන් වෙයි. මෙම කඳු මුදුන පිහිටි සබරගමුව කඳුකර කලාපය බුළුතොට රක්වාන කඳු ලෙස ද හැදින්වෙයි. මෙම කඳු පන්තිය පිහිටා ඇත්තේ මාතර දිස්ත්‍රික් මායිමේ පිහිටි දෙනියාය නගරයට ආසන්නයේ ය. එබැවින් මෙම කඳු මුදුන දෙනියාය රක්වාන මාර්ගයේ ගමන් කිරීමේ දී දැකගත හැකි වේ. එමෙන් ම ගිං ගඟ පෝෂණය කරන්නා වූ ප්‍රධාන ගංගා දෙකක් මෙම කඳුකර කලාපයෙන් ආරම්භ වීම ද මෙහි එන තවත් එක් සුවිශේෂීත්වයකි.

               ගොන්ගල යන නාමය මෙම කඳු පන්තියට හිමිව ඇත්තේ මෙහි කඳු මුදුන ගොනෙකුගේ හිසාකාර ගල්පර්වතයක් මෙන් පිහිටීමත් එකල මෙම ප්‍රදේශය ගොනුන්ගේ රාජධානියක් වීම නිසා ත් බව විශ්වාස කෙරේ.
               මෙහි නියම ගමනාන්තයට ළඟාවන මාර්ගය  නාමික හමුදාවේ ප්‍රධාන නාවික සන්නිවේදන පද්ධතිය හා අනෙකුත් මාධ්‍ය ආයතන වල විකාශන කුළුණු ස්ථාපිත කර ඇති අධි ආරක්ෂිත කලාපයේ ය එබැවින් ගොන්ගල දක්වා ගමන් කිරීමට නම් එහි නාවික හමුදා කදවුර දැනුවත් කර ඔවුන්ගේ අවසරය ලබා ගැනීම අනිවාර්යය වේ. මෙහි උසම ස්ථානයේ ගල්තලාව වෙත ප්‍රවිශ්ට වූ විට දකුණු පළාතේ හා සබරගමු පළාතේ විශාල ප්‍රදෙශයක් මෙහි සිට නිරීක්ෂණය කල හැකි වීමත් මෙහි එන සුවිශේෂීත්වයකි. කඳු මුදුන වෙත යන ගමනේදී කුඩා ජල පහරවල් හමුවන නිසා ඒවායෙහි ජලය සපයා ගැනීම ද කළ හැකි වීමත් මෙහි අත්හරින ලද එනසාල් වගාවක් ද දැකිය හැකි වීමත් ඉතාම සෞම්‍ය ගුණයෙන් යුතු පරිසර වටපිටාවකින් සමන්විත වීමත් මෙහි එන කාගේත් නෙත් සිත් සනහාලන්නේය.

සීත මීදුම් වළාකුළුවලින් බරිත මෙම කඳුකර ප්‍රදේශය දේශීය සංචාරකයින්ගේ වැඩි ඇස ගැටීමක් නොමැති නිසා තවමත් මෙහි ස්වභාවිකත්වය ආරක්ෂා වෙමින් පවතී. නමුත් බොහෝ දේශීය සංචාරකයින් මේ වන විට ගොන්ගල කන්ද තරණය කිරීමත් දක්නට ලැබෙනුයේ ම එහි පවතින සුන්දරත්වය නිසා ම බවත් කිව යුතුමය. කන්දේ එක පසෙකින් නොව නොපෙනෙන මානය තෙක් විසිරී ගිය සිංහරාජ අඩවියත් අනෙක් පසින් මධ්‍යම කඳුකරයේ කඳු පන්ති හා තවත් පසෙකින් වියළි කලාපයේ විශාල ප්‍රදේශ දිස්වීමත් නිසා මෙම කඳු මුදුනේ ඇති සුන්දරත්වය අපරිමාණ වන්නේ ඒ නිසාමය.
                නොසන්සිඳෙන කඳු තරණය කරන්නන් වෙනුවෙන් ගොන්ගල කන්ද තරණය කිරිම කඳු තරණය කරන්නන්ගේ සා පිපාසාව නිවා ගැනීමට නම් ගෝග්‍ය වන්නේමය

Tuesday, April 21, 2026

නාගදීපය


 

නාගදීපය යනු අතීතයේ දී යාපන අර්ධද්වීපයම ඇතුළත් විශාල ප්‍රදේශයකි. වෙළෙඳ භාණ්‌ඩ හුවමාරු කළ තොටුපොළ කීපයක්‌ එහි තිබිණි. ප්‍රසිද්ධ වරායක්‌ වූ උරාතොට දැන් කයිට්‌ස්‌ දූපතයි. සංඝමිත්තා තෙරණිය වැඩම කළ දඹකොල පටුන ද පැරැණි නාගදීපයට අයත් වූවකි. සිරිමහබෝධිය වැඩමවන විට සමුද්‍ර නාගයන් බාධා කළ නමුත් පසුව ඔවුහු එයට පුද සත්කාර දැක්‌වූහ.බුදුරජාණන් වහන්සේ දෙවන වර ලංකා ගමනයේදී නාග ගෝති‍්‍රකයන් අතර සිදුවූ ගැටුමක් සමතයකට පත් කිරීම සඳහා නාගදීපයට වැඩි බව බෞද්ධ ජනතාවගේ විශ්වාසයයි. විවිධ කාලවලදී ධාතුසේන, සද්ධාතිස්ස, දුටුගැමුණු ආදී රජවරුන් විසින් විටින් විට ප‍්‍රතිසංස්කරණය කරන ලද නාගදීප විහාරස්ථානය විටින් විට පරසතුරු උවදුරුවලටද ගොදුරු විය. නාගදීපයේ ඇති තවත් වැදගත් ආගමික ස්ථානයක් වන්නේ නාගපූෂානි අම්මාන් කෝවිලයි. මෙහි ඇති දේව රූපය මීට වසර දහස් ගණනකට පෙර පොළොවෙන් මතුවී ආ බවත් එමෙන්ම දකුණු ඉන්දියාවේ සිට යාපනය දක්වා වෙළඳාමේ ආ වෙළඳුන්ට සිදුවූ අකරතැබ්බයක් ඔස්සේ මේ කෝවිල ගොඩනැගුණු බවත් ජනප‍්‍රවාදයේයි.නාගදීපය වෙත යාමට කයිට්ස් කුරිකට්ටුවාන් ජැටියෙන් විනාඩි 20ක විතර මුහුදු ගමනක යෙදිය යුතුය. බෝට්ටුකරුවන් විසින් නාගදීපය සඳහා රැුගෙන යාමට රුපියල් 20ක මුදලක් අය කරයි.1958 වසරේ දී නාගදීප දාගැබට ඩයිනමයිට්‌ දමා පුපුරුවා කොත්කැරැල්ල බිම හෙළන ලදී. පන්සලේ ගොඩනැගිලිවලට ගිනි තබා ඇත. දෙමළ අන්තවාදියෝ 2500 බුද්ධ ජයන්තිය සඳහා බුරුම රටෙන් තෑගි කළ බුදුපිළිමයේ සිරස හා අත් කඩා මුහුදට දැමූහ. මෙම සිද්ධිය දකුණේ සිංහලයන්ට දැන ගැනීමට රජය ඉඩ හැරියේ නැත. සිරස සිඳින ලද බුදුපිළිමය පසුව මුහුදු පතුලේ තිබී නාවික හමුදාව විසින් සොයා ගැනුණි. එය පිළිසකර කිරීම අපහසු විය. සති අටක්‌ ඇතුළත විහාරස්‌ථානය නැවත ඉදිකෙරුණි. බුරුම රටින් වෙනත් බුදුපිළිමයක්‌ තෑගි ලැබිණි.නාග විහාරය රැකගෙන වැඩ සිටින පූජ්‍ය පදුමකිත්ති තිස්‌ස හිමියනට ත්‍රස්‌තවාදය උත්සන්නව පැවැති සමයේ ආරක්‍ෂාව හා දානය පිරිනමමින් කටයුතු කළ නාවික හමුදා නිලධාරීන්ට බෞද්ධ ජනතාවගේ කෘතඥතාව හිමිවෙනු අැත.

Tuesday, April 7, 2026

ආරුක්කු 9 පාලම


වර්ෂ 1921 දී බ්‍රිතාන්‍යයන් යටතේ ආරම්භ කරන ලද නයින් ආරුක්කු පාලම 20 වන සියවසේ මුල් භාගයේ ලංකික ඉංජිනේරු සහ වාස්තු විද්‍යාත්මක දීප්තියට සාක්ෂියකි. ඇල්ල සහ දෙමෝදර දුම්රිය ස්ථානය අතර ඉතා මැනවින් ස්ථානගත කර ඇති අතර, පාලම දිගේ ඇවිදීමට තෝරා ගන්නා අයට කඳු බෑවුම් සහ ඝන වනාන්තර ප්‍රීතිය සඳහා දර්ශන ඉදිරිපත් කෙරේ. බදුල්ල කොළඹ දුම්රිය මාර්ගය ඉදිකිරීමේදී කඳු දෙකක් සම්බන්ධ කරමින් ‘අහසේ පාලම’ ලෙසින්ද හඳුන්වනු ලබන ආරුක්කු නවයේ පාලම ඉදිකර ඇත. මෙම පාලම දිගින් අඩි 300 ක්, පළල අඩි 25 ක් සහ උස අඩි 80-100 කි.

එය මෙරට යටත් විජිත යුගයේ දුම්රිය ඉදිකිරීමේ හොඳම උදාහරණයකි. මෙහි ඉදිකිරිම,වැලිමඩ කැප්පටිපොළ ප්‍රදේශයේ විසූ පී.කේ.අප්පුහාමි නමැති පුද්ගලකු විසින් එවකට පවති ලාංකික ඉදිකිරීම් තාක්ෂනය යටතේ සිදුකලබව වඩාත් ප්‍රසිද්ධ කතාවකි. 1870 දී උපත ලද අප්පුහාමි ප්‍රසිද්ධ සාම්ප්‍රදායික යක්ෂ නර්තන ශිල්පියෙක් ( චාරිත්‍රානුකූල නැටුම් ආකාරයකි). දිනක් තරගයකින් පැරදුණු නිසා අඳුරෙන් ගෙදර යද්දී බ්‍රිතාන්‍ය නිලධාරියෙක් අප්පුහාමිව මුණගැසුණු අතර මුලදී යක්ෂ අවතාර නැටුම් ඇඳුමේන් සිටි නිසා මුලදී අතිශයින් බියට පත් විය.

නමුත් ඉක්මනින්ම මිත්‍රශීලි වු විදේශිකයා තම ප්‍රදේශයේ දුම්රිය මාර්ගයක් ඉදිකිරීමට සිටින බව දැන ගැනීමත් සමගම අප්පුහාමි ඔහුට ප්‍රදේශයේ ගම්වලින් ශ්‍රමය සපයා දීමට කටයුතු කළේය. නමුත් දුම්රිය මාර්ගය ඉදිකිරීමේදී කඳු දෙකක් අතර විශාල පරතරයක් ඇති නිසා බ්‍රිතාන්‍ය ඉදිකිරීම් කරුවන්ට මෙය ඉදිකිරිම දුෂ්කර වු අතර මිටියාවත මඩ ගොහොරුවක් තිබූ බැවින් ස්ථිර නැංගුරමක් නිර්මාණය කිරීමට වඩාත් අපහසු විය.මේ බව දැනගත් අප්පුහාමි පාලම ව්‍යාපෘතිය පවරා දෙන ලෙස ඉල්ලා සිටියේය. මුලදී ඔහුව ප්‍රතික්ෂේප කළත් පසුව ඔවුන් එකඟවු අතර අප්පුහාමි පාලමේ වැඩ 1913 දී ආරම්භ කළේය. ඔහු යෝධ පාෂාණ අභ්‍යවකාශයට පෙරළීමෙන් අස්ථාවර භූමියේ ප්‍රශ්නය විසදන ලද අතර,ස්ථිර පාදමක් පාෂාණ මගින් සාදනු ලැබූ අතර, ඉන්පසු ඔහු මෙම පාඩම මත පාලමේ ගඩොල් තීරු නිර්මාණය කර පාලම ඉදිකිරීම දිගටම කරගෙන ගියේය. අප්පුහාමි විසින් භාවිතා කරන ලද ඉදිකිරීම් ක්‍රම එතරම් අවබෝධාත්මක සහ ලාභදායී බව ඔප්පු විය.

වසර ගණනාවක් දිගටම කරගෙන යාමට අදහස් කළ සම්පූර්ණ ව්‍යාපෘතිය ඔහු සැලසුම් කළ මුල් පිරිවැයෙන් සුළු කොටසකින් වසරක් ඇතුළත අවසන් කළ බව වාර්තාවේ. මෙතරම් විශාල ව්‍යාපෘතියක් ඉතා පහසුවෙන් නිම කර තිබීම නිසා එහි ශක්තිමත් බව හා කල්පැවැත්ම පිළිබද විශ්වාස කිරීම ඔවුන් ප්‍රතික්ෂේප කලේය . මේ අවස්ථාවේදී අප්පුහාමි පාලම යට වැතිරී එය ඔප්පු කරන බව පවසමින් ව්‍යුහයේ ශක්තිය ගැන දිවුරුම් දුන් බව කියනු ලැබේ. දුම්රිය මාර්ගය පළමු වරට භාවිතා කරන විට ඔහු පාලම යට වැතිරී තම පොරොන්දුව ඉටු කළ අතර ඔහුගේ ජයග්‍රහණ ගැන නිලධාරීන් විස්මයට පත් කළේය. මෙම විශ්මිත නිර්මාණයේ වාස්තුවිද්‍යාත්මක දක්ෂතාවය නිසා මේවනවිට වසර 100 කට වැඩි කාලයක් පුරාවට කිසිදු අපදාවකින් තොරව පවතින අතර ලාංකික ඉංජිනේරු තාක්ෂනයේ අරුමය ලොවට මැනවින් පෙන්නුම් කරමින් සිටි.



 

  කලා වැව කලා වැව යනු ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු මැද පළාතේ අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා ඇති පුරාණ ජලාශයක් වේ. කලා-බලලු වැවු යුග්මයේ ප්‍රධාන වැව ...